Duizend euro ‘bonus’ en applaus, kregen wij verpleegkundigen voor onze bijdrage in de coronacrisis. Denkt u dat advocaten op de Zuidas hiermee akkoord zouden zijn gegaan als zij een vergelijkbare bijdrage hadden geleverd tijdens deze crisis? Of IT’ers, consultants of anderen in het bedrijfsleven? Nee natuurlijk niet, zoiets overkomt alleen ons verpleegkundigen.
Hoewel héél Nederland vindt dat zorgmedewerkers meer zouden moeten verdienen, kwamen we na de laatste cao-onderhandelingen niet veel verder dan een inflatiecorrectie. Ik denk inmiddels te weten hoe dat komt. Het is namelijk de schuld van mijn vrouwelijke collega’s.
In de jaren ’70 beschreef de Franse socioloog Évelyne Sullerot al dat wanneer een beroepsgroep voornamelijk uit vrouwen bestaat, het aanzien en het salaris van dat beroep dalen. Dat is inmiddels bevestigd door verschillende economen.
Merendeel is vrouw
Uit gegevens van het CBS blijkt dat ongeveer 85 procent van alle zorgmedewerkers vrouw is. In mijn eigen vakgebied – de verpleegkunde – ligt dit percentage zelfs iets hoger. Binnenkort behaal ik mijn diploma, hopelijk gevolgd door een arbeidscontract. Gelukkig zijn mannen – als je het mannen vraagt – beter in onderhandelen over salarissen dan vrouwen. Toch gaat dit in de zorg over het schuiven met stuivers, weet ik nu, zélfs als man.
Ik maakte kennis met de wet van Sullerot toen ik in de zorg ging werken en het verschil zag met hoeveel grensoverschrijdend gedrag juist vrouwelijke collega’s te maken krijgen. Ik werk op een acute opnameafdeling in de psychiatrie waar we allemaal te maken krijgen met agressie en (verbaal) geweld.
Met dat geweld dealen we allemaal, maar als vrouw deal je met meer. Veel meer. Het werkt ondermijnend als je beoordeeld wordt op je uiterlijk en talloze andere seksistische opmerkingen krijgt. Zoals een vrouw die van de patiënt wel een injectie mag zetten, maar daarna ‘even mag gaan liggen, zodat hij haar ook goed kan injecteren’.
Zulke opmerkingen komen des te harder aan, omdat ze worden bekrachtigd door cijfers. Bijna de helft (45 procent) van de Nederlandse vrouwen is volgens het College van de Rechten van de Mens slachtoffer van lichamelijk of seksueel geweld. Elke acht dagen wordt er in Nederland een vrouw vermoord, meldt kennisinstituut Atria. Geloof me, met die wetenschap stap je na een late dienst echt anders op de fiets.
Daarom vind ik dat mannen – vooral in de zorg – niet langer kunnen wegkijken. De noodzaak van feminisme of gendergelijkheid kan niet afgedaan worden met grapjes over ‘hysterische vrouwen’. Decennialang hebben wij mannen gendergelijkheid beschouwd als iets voor vrouwen. Maar als je werkt in de zorg, het onderwijs of andere sectoren waar vrouwen oververtegenwoordigd zijn, gaat dit jou zeker aan!
Niet langer wegkijken
Lees boeken van Sophie van Gool en Doortje Smithuijsen, luister podcasts als Damn Honey. Of lees het gedicht Als je nooit in haar schoenen hebt gelopen van Babs Gons. Als je eenmaal ziet wat er speelt, kun je onmogelijk nog langer wegkijken.
Het omarmen van feminisme als man zal niet direct iets zijn waar vrienden en bekenden voor staan te klappen. Het is ook ongemakkelijk om te ontdekken dat je zelf bijdraagt aan ongelijkheid, met seksistische denkbeelden, doorwerkend in je dagelijks handelen.
Alles begint bij praten hierover met vrouwen, maar je kunt bang zijn daarin fouten te maken. Toch moet je door deze ongemakken heen omdat iedereen recht heeft op een gelijkwaardige samenleving. Dit geldt voor alle mannen. Maar tegenover mijn mannelijke collega’s in de zorg wil ik benadrukken dat de noodzaak tot verandering nóg groter is dan elders.
Als je niet verandert, ben je oncollegiaal en bovendien een dief van je eigen portemonnee.
Jorn Albers is verpleegkundige in opleiding en werkzaam in de GGZ.